Thema's
Alle productiewijzen van elektriciteit brengen specifieke kosten met zich mee. In klassieke centrales weegt de prijs van de brandstof zwaar door in de kostprijs. Voor de hernieuwbare energiebronnen zijn de investeringen aanzienlijk omdat hun wisselende beschikbaarheid de installatie van reservemiddelen vereist. De prijs van uranium heeft een geringe invloed op de prijs van de nucleaire elektriciteit. De investeringen zijn dan weer zwaar en het afval moet op lange termijn worden beheerd. Toch is kernenergie competitief voor de basisproductie, zeker met de emissierechten in het vizier.
De volatiele kostprijs van uranium op de “spotmarkten”
De voorbije jaren heeft de prijs van uranium op de “spotmarkten” (vrije markten) aanzienlijke schommelingen gekend. Die waren voornamelijk te wijten aan conjuncturele gebeurtenissen en aan speculaties. De volatiliteit heeft weinig gevolgen gehad voor België. Synatom, dat de uraniumvoorraad beheert, volgt immers een conservatieve strategie en maakt gebruik van stabiele langetermijncontracten. Daarnaast legt de vennootschap voldoende grote voorraden aan (in de orde van twee jaar).
De kostprijs van uranium heeft weinig invloed op de prijs van de kWh
Dit is een van de redenen waarom de prijsschommelingen weinig impact hebben gehad op de kostprijs van een nucleaire kWh in België. Maar het is niet de enige. Vergeleken met andere brandstoffen heeft kernenergie een bijzonder kenmerk: het aandeel van de uraniumprijs in de totale productiekosten is laag: 5%. Zelfs grote schommelingen van de brandstofkosten hebben dus weinig invloed op de uiteindelijke prijs. Het tegendeel is waar bij klassieke centrales: de kostprijs van fossiele brandstoffen maakt 60% van de totale productiekosten uit.
De hele splijtstofcyclus maakt 20% van de onkosten uit
Als de kosten verbonden met de uraniumbevoorrading maar 5% van het totale kostenplaatje uitmaken, dan is dat voor het volledige beheer van de splijtstofcyclus 20% van de prijs van kernenergie. Je moet er namelijk de kosten van de behandeling van de splijtstof voor gebruik (fabricatie) en achteraf (eventuele recyclage, afvalbeheer) in verwerken. Dit deel van het prijskaartje is echter niet onderhevig aan de schommelingen waaraan de grondstoffen mogelijk blootstaan.
Voorspelbare kosten op middellange en lange termijn
De voorspelbaarheid en stabiliteit van de kosten op middellange en lange termijn maken van kernenergie het ideale productiemiddel om onafgebroken in onze elektriciteit (basislast) te voorzien. Ook technologisch klopt dat: de productie van kerncentrales is niet zo makkelijk moduleerbaar (in- en uitschakelbaar) als die van aardgascentrales. Die laatste zijn dus beter aangepast om te beantwoorden aan consumptiepieken.
Een ander gegeven versterkt nog meer de economische stabiliteit van de nucleaire optie: in de komende jaren zullen kerncentrales minder dan de andere getroffen worden door de concurrentiële maatregelen en boetes die voortvloeien uit de uitstoot van broeikasgassen.
Er wordt geld voorzien voor de toekomst
De nucleaire sector heeft hoe dan ook een opmerkelijke bijzonderheid. Zijn toekomstige kosten (splijtstof, ontmanteling, sanering, afvalbeheer) maken deel uit van een provisie. Anders gezegd: onder toezicht van de Staat wordt voor elke kWh een beetje geld afgehouden en opzij gezet voor de toekomst.
Artikels over Prijs
Van alle productiewijzen van elektriciteit is die op basis van kernenergie één van de meest competitieve. Kernenergie neemt zelfs de eerste plaats in voor de permanente productie (basislast) van elektriciteit.
De prijs van de nucleaire kWh is niet het enige element dat een invloed heeft op de elektriciteitsprijs. Er tellen ook andere elementen mee in die berekening: de beschikbaarheid en de kosten van de verschillende productiewijzen en de capaciteit van de interconnectie, d.w.z. de koppeling tussen de elektriciteitsnetwerken in Europa.
De kosten van de nucleaire kWh bestaan zoals bij andere bronnen (gas, steenkool...) uit drie componenten: de investeringen en hun afschrijvingen, de kosten voor de exploitatie plus het onderhoud en de kosten van de brandstof.
De bestaande Belgische kerncentrales zullen op een dag stilgelegd worden. Ze moeten dan worden ontmanteld. Die ontmanteling vereist speciale technieken en veroorzaakt belangrijke kosten, waar op voorhand rekening mee moet worden gehouden. De gebruikte splijtstof moet ook verder worden beheerd. Sinds meer dan twintig jaar wordt er daarvoor geld opzij gezet.
In reactoren van kerncentrales wordt als splijtstof uranium (soms samen met plutonium) gebruikt. De prijs daarvan vormt maar een heel klein deel van de totale kosten van de productie van elektriciteit. Dat betekent ook dat mogelijke schommelingen in de prijs van uranium de kostprijs van de energie die in kerncentrales wordt opgewekt maar in heel beperkte mate beïnvloeden.