Thema's
De Belgische kerncentrales zijn bij de veiligste
De veiligheid van kerncentrales is al bij het ontwerp en de bouw een prioriteit. Ze steunt ook op een sterke bedrijfscultuur en een specifiek gedrag tijdens de exploitatie.
Intrinsieke veiligheid
De veiligheid van een kerncentrale is in de eerste plaats intrinsiek. Dat betekent dat al van bij de aanvang de specifieke gevaren verbonden aan ‘het atoom’ en radioactieve materialen worden ingecalculeerd. Bij het design en de bouw wordt alles gedaan opdat die materialen niet in contact zouden komen met de omgeving.
Vijf barrières
De Belgische centrales bevinden zich in dichtbevolkte gebieden. De barrières tussen de splijtstof en de omgeving (zie tekening) bieden een veiligheidsgarantie:
- Rond de uraniumtabletten zit een huls (a). Die zit in een hermetisch afgesloten splijtstofstaaf (b), die op haar beurt in het reactorvat (c) zit. De stalen wand daarvan heeft een dikte van 25 cm.
- Het reactorvat staat in een gebouw, dat een dubbel omhulsel in beton (d) is. Het beantwoordt aan de criteria van ondoordringbaarheid, aardbevingsbestendigheid, en weerstand aan bijvoorbeeld het neerstorten van een vliegtuig.
In de centrale zelf zorgen heel precieze mechanismen voor een onmiddellijke controle op een eventuele op hol geslagen kettingreactie. Een defect aan een belangrijk onderdeel kan de veiligheid van de centrale niet in gevaar brengen. Tal van uitrustingen zijn immers redundant, dat wil zeggen dat er van ieder minstens twee zijn.
De veiligheidslat altijd op het hoogste niveau
De Belgische overheid was de eerste om een verplichting op te leggen die ondertussen door veel landen is overgenomen: de bijzondere veiligheidsrevisie of tienjaarlijkse revisie. Die verplichting is opgenomen in de vergunningsbesluiten van de kerncentrales. Ze bepaalt dat de exploitant en het erkend organisme om de tien jaar een vergelijking moeten uitvoeren tussen, enerzijds, de staat van de centrale en de regels die er gelden en, anderzijds, de meest recente reglementen, normen en praktijken die in het buitenland van kracht zijn.
Naast de verbeteringen die de installaties permanent ondergaan, laten deze tienjaarlijkse revisies toe de lat voor het veiligheidsniveau steeds hoger te leggen.
Veiligheidscultuur
Veiligheid is echter niet enkel een kwestie van betrouwbare uitrusting of technologie. Ze wordt vooral gedragen door mensen, door hun competentie en een efficiënte organisatie. Die veiligheidscultuur bij de exploitant straalt verder af op de onderaannemers die in de kerncentrales werken.
Voor Electrabel, bijvoorbeeld, is de veiligheid niet enkel een van buitenaf opgelegde verplichting, maar een integraal onderdeel van haar economische rationaliteit. Enkel via een hoog veiligheidsniveau kan de uitbating van centrales op lange termijn gebeuren. De veiligheid van centrales wordt ook continu gecontroleerd door de overheid, en bovendien bevestigd door externe audits.
Beste praktijk
Zo is de kerncentrale van Tihange door internationale experts (OSART) erkend als een ‘best practice’ (beste praktijk) op wereldvlak inzake brandbestrijding (speciaal brandweercomité, nieuwe brandweerwagen voor de bestrijding van grote uitslaande branden, opleiding brandbestrijding op simulator, signalisatie in de controlezaal voor het lokaliseren van een brand).
België: modelleerling
Veiligheid is cruciaal voor de Belgische centrales. Dat blijkt ook uit het feit dat in België meer nog dan elders de doses uitgestoten radioactiviteit in 40 jaar nooit hoger geweest zijn dan het niveau van natuurlijk radioactiviteit. Dit wordt uiteraard permanent gemeten en gevolgd door onafhankelijke controleurs.
Lees meer
Gepubliceerd: 23-01-2009 | Bijgewerkt: 11-02-2009