Belgische elektriciteitsmix mei 2024: helft van Belgische elektriciteit geproduceerd via kernenergie

De Belgische kerncentrales waren afgelopen maand goed voor meer dan de helft (51%) van de in eigen land geproduceerde elektriciteit. Daarmee blijft kernenergie de belangrijkste bron van koolstofarme elektriciteit in ons land, voor zon (19,5%) wind (11,5%).

Samen zorgen kernenergie en hernieuwbare energie ervoor dat 86% van de Belgische elektriciteit koolstofarm is. Dit toont hoe belangrijk de complementariteit is tussen beide koolstofarme energiebronnen.

Mei was (opnieuw) een zeer natte maand, met maar liefst 23 dagen met neerslag – een nieuw record in de huidige referentieperiode. De vorige keer dat de maand mei zoveel neerslagdagen telde, dateert al van 1984. Het is al de achtste opeenvolgende maand met meer neerslag dan gemiddeld, een evenaring van het absolute record van 1905.

Dit betekende ook slecht nieuws voor zonne-energie: De zonneschijnduur bedroeg de afgelopen maand mei slechts 140u (normaal: 198u). Dit is nauwelijks meer dan tijdens de eveneens sombere maand april 2024 (zo’n 133u, normaal 171u). Eigenaars van zonnepanelen hebben het al gemerkt: het rendement van zonnepanelen ligt significant lager in vergelijking met vorige jaren.

In Ukkel bedroeg de gemiddelde windsnelheid de afgelopen maand slechts 2,7 m/s (normaal: 3,3 m/s). Dit is een nieuw record voor de huidige referentieperiode (vorig record: 2,8 m/s in 2018) en een evenaring van het absolute laagterecord van 1960 (metingen vanaf 1879). Hierdoor lag de productie van elektriciteit uit windenergie ook erg laag.

Samen zorgden kernenergie (51%) en hernieuwbare energie (35%) ervoor dat 86% van de Belgische elektriciteit koolstofarm was in mei. Een mooi voorbeeld van de complementariteit tussen beide koolstofarme energiebronnen!

Fossiele energie (vooral gas) vertegenwoordigde de afgelopen maand 14% van de Belgische elektriciteit, en maar liefst 82,5% van de CO2-uitstoot voor de Belgische elektriciteitsproductie.

De Belgische elektriciteitsmix van mei 2024 zag er als volgt uit:

• kernenergie: 51%
• windenergie: 11,5%
• zonne-energie: 19,5%
• andere hernieuwbaar: 4%
• fossiel en andere: 14%

Belangrijk om in rekening te nemen: dit zijn cijfers voor de binnenlandse elektriciteitsproductie. Als we kijken naar het elektriciteitsverbruik van België, moeten we concluderen dat we – net als de afgelopen maanden – sterk afhankelijk zijn van de import van elektriciteit uit andere landen. In mei 2024 werd boven op de binnenlandse stroomproductie nog zo’n 17% van die hoeveelheid elektriciteit geïmporteerd uit onze buurlanden. Iets dat minder (of niet) nodig was geweest als ons land enkele kerncentrales (Doel 3 en Tihange 2) niet vroegtijdig had gesloten.

We moeten de afgelopen maanden veel elektriciteit importeren om aan onze vraag te voldoen, terwijl we de jaren ervoor telkens een netto-exporteur van stroom waren. Dit was minder (of niet) nodig geweest als ons land de reactoren Doel 3 en Tihange 2 niet vroegtijdig had gesloten. Die sterke afhankelijkheid van import uit andere landen is verre van ideaal voor de energie-onafhankelijkheid, betaalbaarheid en energiebevoorradingszekerheid in ons land.

De Belgische overheid ondertekende eind vorig jaar een akkoord met uitbater Engie Electrabel over een levensduurverlenging van 10 jaar voor de reactoren Doel 4 en Tihange 3. Dat is een belangrijke stap voorwaarts, maar het volstaat niet. Dat blijkt elke maand opnieuw uit de maandcijfers met de elektriciteitsmix. Het risico op een tekort aan productiecapaciteit op korte termijn is een realiteit.

Kernenergie uitsluiten als deel van de oplossing en bestaande kernreactoren alsnog sluiten in deze context, betekent dan ook een groot risico nemen met betrekking tot de bevoorradingszekerheid van ons land.

Daarom dringen wij er bij de volgende regering op aan om de wet op de kernuitstap te schrappen. Op die manier moet het mogelijk worden om zoveel mogelijk van de bestaande reactoren zo lang mogelijk te verlengen, uiteraard op voorwaarde dat dit veilig kan. Tegelijk kan dan ook concreet onderhandeld worden over de bouw van nieuwe kernreactoren (zoals SMR’s) in ons land, om zo aan de stijgende vraag naar koolstofarme elektriciteit te voldoen, die de komende decennia op ons afkomt door de elektrificatie van onze samenleving (mobiliteit, verwarming, industrie, …).